Page 48 - e-dergi-13
P. 48

Sirkadiyen Beslenme  Sirkadiyen ritim güneşin doğuşuyla başlar.   et gibi besinleri tüketmemiz gerekir. Sağlıklı           Sirkadiyen beslenmede yemek saatlerimiz             Sirkadiyen ritim ve uyku arasında bir ilişki         Samsun E-Dergi
                                                                                                                                                                                      var mıdır?
                                                                                                                                  nasıl olmalıdır?
                                                               yağlardan kesinlikle korkmamamız lazım.
           Gün ışığıyla birlikte organlarımız tam kapasite
           olarak çalışmaya başlar, metabolizmamız
                                                               Zeytinyağı, fındık, ceviz, badem gibi besinlere
                                                                                                                                  Yemek saatlerimiz sirkadiyen ritme uygun
                                                               soframızda yer vermeliyiz.
                                                                                                                                                                                      Sirkadiyen ritim kısaca gece- gündüz
           daha hızlıdır. Akşam saatlerinde ise organlar
           dinlenme moduna geçerler. Bizler ise bu
           döngüde kortizol seviyesinin en yüksek              Bu durum akşam vakti bir şey yemeyip                               olarak gün ışığıyla başlayıp gün ışığının           döngümüzden bahseder. Melatonin hormonu
                                                                                                                                  sonlanmaya başladığı 17.00’ ten sonra
                                                                                                                                                                                      ise sirkadiyen ritmimizi etkileyen en önemli
           olduğu, enerjimizin ve verimliliğimizin fazla       gündüz vakti her şeyi tüketebiliriz gibi bir                       bitmelidir. Ertesi gün kahvaltıya kadar kalorili    faktörlerden biridir.
           olduğu gündüz saatlerinde almamız gereken           algı da kesinlikle oluşturmamalı. Tabii ki de                      besinlerden uzak durmalıyız. Vücudumuza
           kalorinin çoğunluğunu almalıyız.                    yediğimiz yiyeceklerin vakti çok önemli ama                        yağ yakma fırsatını tanıyıp dinlenme süresi         Melatonin akşam saat 21.00’ da salgılanmaya
                                                               bir o kadar içerikleri de önemlidir. Sağlıksız,                    vermeliyiz.                                         başlar. Vücudumuz uyuması gereken vakitte
           Karbonhidrat yemek için en iyi öğün öğlen           yüksek kalorili besinleri gündüz vakti olsa dahi                                                                       hala dinlenme moduna geçmediyse enerji
           vaktidir. Akşam vaktinde ise hafif yiyecekler       tüketmemeliyiz. Bütünsel bir sağlıklı beslenme                                                                         ihtiyacı olduğunu düşünerek iştahımızı
           yani daha çok proteinden zengin, bol                modelinde hepsine dikkat etmeliyiz.                                     Bu isteğe dur diyemezsek                       harekete geçiren ghrelin hormonunu
           yeşillikli, çorba, salata, ızgara balık, tavuk,                                                                                sirkadiyen ritmimizi                        salgılamaya başlıyor.

                                           21.00                   2.00                                                                      bozmuş oluyoruz.                         Hormonun salgılanmasıyla birlikte de gece

                                          Melatonin               Derin Uyku                                                                                                          yemek isteğimiz artıyor ve bu isteğe dur
                                                                    Evresi
                                       Salgısının Durması                                                                                                                             diyemezsek sirkadiyen ritmimizi bozmuş
                          18.30                                                       4.30                                                                                            oluyoruz. Bununla beraber metabolizma

                         En Yüksek                                                   En Düşük                                                                                         hızımız etkilendiği için kilo vermede zorluk
                        Kan Basıncı                                                Vücut Sıcaklığı                                                                                    yaşıyoruz.



                 18.00                                                                          6.45                                                                                  Yani sonuç olarak baktığımızda döngüsel
                En Yüksek                                                                                                                                                                   olarak uyku problemleri sirkadiyen
              Vücut Sıcaklığı                                                                 En Belirgin                                                                                       ritmimizi etkiliyor; etkilenen
                                                                                              Kan Basıncı                                                                                         sirkadiyen ritimle yeme

                                                                                                                                                                                                   problemleri yaşıyoruz ve kilo
                                                                                                                                                                                                    sorunlarıyla karşı karşıya
                                                                                                                                                                                                    kalıyoruz.


                                                                                                                                                                                                    Sirkadiyen ritmi bozan
                                                                                                                                                                                                   faktörler nelerdir? Sirkadiyen
                                                                                                                                                                                                 ritim bozulduğunda ne gibi
                                                                                                                                                                                               belirtiler görürüz?

                                                                                                  7.30
                                                                                                                                                                                         Sirkadiyen ritmi bozan faktörler; düzensiz
                17.00                                                                            Melatonin                                                                               uyku alışkanlığı, gece vardiyasında
                 En İyi                                                                        Salgı Başlangıcı                                                                         çalışmak, jet lag, aşırı alkol ve kafein
                Kas Gücü
                                                                                                                                                                                      tüketimidir.


                                                                                                                                                                                      Sirkadiyen ritmimiz bozulduğunda aslında
                           15.30                                                       9.30                                                                                           çağın problemi olan obeziteye yatkınlığımız

                           En Hızlı                                                  En Yüksek                                                                                        artıyor ve tip 2 diyabet hastalığının görülme
                          Reaksiyon                                                Testeron Salgısı                                                                                   sıklığı artıyor. Uykuya dalmada güçlük,
                                           14.30                   10.00                                                                                                              depresyon, baş ağrısı vb. etkilerini de

                                             En İyi                En Yüksek                                                                                                          görebiliriz.
     48                                  Koordinasyon              Uyanıklılık                                                                                                                                                           49
   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53